Haber Anasayfa - Editör Girişi
En Çok Okunan Haberler(2012)
Turnuva Haberleri (Yenilendi) - (21.03.2013) 23740
İncesu'da seçim çalışmaları - (04.11.2013) 15567
Kızılören Futbol Turnuvası soan erdi - (06.05.2016) 13387
Canlı yayın başladı ! - (29.06.2013) 11185
2012 Yılında Askere Gidecekelerin Listesi - (07.02.2012) 11029
Uzungöl piknik şöleni yapıldı. - (09.07.2012) 10430
Üniversiteliler buluşması gerçekleştirildi - (02.02.2015) 10403
Seçim sonuçları ! - (30.03.2014) 10345
Kızılören'de korkunç cinayet - (13.10.2014) 9764
Kayseri Kızılörenliler Derneği'nden Yol Açıklaması - (28.11.2013) 8748

En Beğenilen Haberler(2012)
Dernek'ten Özhaseki'ye ziyaret - (25.04.2014) 9
İstanbul Kızılörenliler Derneği 2500 ağaç dikti - (02.12.2014) 8
Yoğun kar yağışı devam ediyor (Güncellendi) - (09.01.2013) 8
Aydın Uzun doçent oldu - (08.12.2012) 8
Gölünbaşı'na sıcak asfalt yapıldı - (02.12.2012) 8
Kayseri Kızılörenliler Derneği'nden Yol Açıklaması - (28.11.2013) 8
Bir hemşerimiz daha profesör oldu - (29.11.2012) 8
Özhaseki Kızılören'de yol açılışı yaptı - (21.02.2014) 8
Kızılörenli firma Flash Haber'de - (11.03.2013) 8
Bursların ilk taksidi ödendi - (04.11.2014) 8
Yol tamamlanmak üzere - (01.11.2013) 8
İki kişi sobadan zehirlendi - (20.02.2015) 8
Uzungöl piknik şöleni yapıldı. - (09.07.2012) 8
Salih Güdelek Milletvekili adayı oldu - (06.09.2015) 8
Dernek Yönetimi belli oldu - (25.06.2012) 8
Hain saldırıda bir hemşerimiz şehit oldu - (20.07.2015) 8
Burs başvuruları başladı ! - (10.08.2015) 8
Kızılören Futbol Turnuvası soan erdi - (06.05.2016) 8
Kızılören'de Soygun - (24.02.2016) 8
Erciyese kar yağdı - (26.10.2015) 8

En çok okunan Haberler
2013 - 2012 - 2011 - 2010
2009 - 2008 - 2007 - 2006
2005 - 2004 - 2003 - 2002
:: Halıcılık can çekişiyor
Yıllarca Kızılören ekonomisine katkı sağlayan halı dokumacılığı bitme noktasına geldi. Özellikle kış mevsiminde yoğun olarak yapılan halı dokumacılığına olan ilgi son yıllarda oldukça azaldı. Bir zamanlar kasaba halkının temel geçim kaynaklarından olan halıcılık, aynı zamanda sosyal ve kültürel hayatı da etkilemekteydi. Bu bölümde halıcılığın bütün yönlerini ve kültürel yapıya etkilerini araştırdık.

Kızılören'de halıcılık faaliyetlerini ilk olarak 1950'li yıllarda Hacılar'dan gelen esnaflar başlatmışlar. Yukarı mahallede bulunan Başak'lara ait bir evde halı tezgahı kurularak Kızılörenli kız ve kadınlara halı dokumacılığı tanıtılmış. İlk halılar kalın pamuk iplerle ve basit doğa figürleriyle dokunurmuş. Halı bittiğinde de kaba olduğu için sındılarla (halı makası) kırpılırmış.

Kasabamızda halı dokumacılığını başlatanlar arasında Hilmi Yurdakul ve İsmail Şahin adlı hemşerilerimizde bulunmaktaydı.
Halıcılık özellikle 1970'li yıllarda en önemli geçim kaynağı haline gelmeye başlamıştır. 1980'li yıllarda halı dokunan ev sayısı oldukça artmıştır. 1980'li yılların son dönemlerinde pamuk iplikli halı yerine ipek halılar dokunmaya başlanmıştır. Kızılören'de halı dokumacılığının en fazla olduğu yıllar 1985-1995 yılları arasıdır. 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren halıcılığa olan ilgi azalmaya başlamıştır.

Halıcılığın yaygın olduğu dönemlerde temel geçim kaynaklarından biri de halıcılıktı. Ne zaman ki Kızılörenli erkekler başta İstanbul olmak üzere yoğun bir şekilde gurbete giderek para kazanmaya başladı, halıcılıkta o dönemlerde azalmaya başladı. Erkeklerin özellikle Tahtakale'de gelir sağlamaları Kızılörenli kadınları bu ince işten kurtarmış oldu.

Halıcılık bu kadar yaygın olmasına ve bir evde yılda 7-8 halı dokunmasına karşın getirisi az ve zor bir iş idi. Halıdan sağlanan paralar genellikle evin gıda ve giyim ihtiyacını karşılıyordu. Bunların dışında kızların önemli çeyizleri (buzdolabı, fırın vb. çeşitli ev gereçleri), halı dokunarak karşılanıyordu. Halı parasıyla bir çuval şeker almak en yaygın uygulamaydı. Bunun dışında halı parasının değerlendirilmesi bazen kızlarla-aileleri ve kadınlarla-kocaları arasında sorunlar oluşturmuştur. Örneğin erkeğin çalışmadığı bir evde kadının halının parasını, erkek kahve ve sigara parsı olarak kullanabilmekteydi.

Halıcılığın zor, yıpratıcı ve süresiz bir iş olması bazen genç kızların tepkilerine de neden olmuştur. Kızlar tepkilerini manilerle ifade etmişlerdir. Bu manilerden bazıları şunlardır;

Halı dibi beklerim
Vay benim emeklerim
İlmiği çala çala
Yoruldu bileklerim

---------------------

Halı dokurum halı
Bitmiyor gavurun malı
Şu halılar çıkalı
Kızların benzi sarı

---------------------

Halıyı kestim saçak
Üstüne koydum bıçak
Burada halı tükenmez
Haydin Avşar'a kaçak

---------------------

Enli kenar bitmiyor
Çivi dişi yetmiyor
Şu halılar çıkalı
Kızlar gelin gitmiyor

---------------------

Halının ardı dolu
Kızların benzi soldu
Çıkmaz olsun bu halı
Gelinler verem oldu

Kızılören'de kısıtlı ekonomik getirisi yanında ailelerin sosyal ve kültürel yapısını da etkilediği bir gerçektir. Örneğin halıcılık komşuluk ilişkilerini artırmıştır. Zaman zaman ödünçlük ve ortaklık yoluyla komşu kızlar beraber halılar dokumuşlardır. Kızların ortak halı dokumaları hem komşular hem de akrabalar arasındaki sosyal bağı kuvvetlendirmiştir.

Kasaba halkını bu denli etkileyen halıcılıkla ilgili kullanılan bazı terimler şunlardır; Atkı, çözgü, mumlu atkı, ipek, tezgah, makara, halı tarağı, anahtar, sındı, kenar, enli kenar, arpacık, yatık.....

Dokunan halının maddi getirisi ise sıra ve ilmek sayısına göre (yani halının büyüklüğüne göre) belirlenmektedir. Halıların büyüklüğü, 300'lük, 500'lük, 600'lük ve 800'lük gibi ilmek sayılarıyla ifade edilmektedir.

Halı dokunurken işveren haftada bir eve gelerek halının gidişatını kontrol etmekte ve modelleri değiştirmekteydi. Halıcı esnaflar genel olarak kasaba meydanı civarında yer almaktaydı. En meşhurları, Baktıroğlu Halıcılı, Herdemoğlu Halıcılık, Ayvazoğlu Halıcılık ve Özyurt Halıcılık idi.

Halının ip, makas, tarak gibi ihtiyaçlarını halıcıdan genelde küçük çocuklar getirirdi. Halı kesildiğinde ise çocuklar halıyı götürerek bahşiş alırlardı. Her genç kızın mutlaka bir halı teypi ve halı bıçağı bulunurdu. Halılar üzerinde, modellere bakılarak oluşturulan kuş, çiçek, ceylan vb. figürler yer alırdı.

Günümüzde ise anlatmış olduğumuz halıcılığın bitme aşamasına geldiğini görüyoruz. Şu anda kasabada Ayvazoğlu ve Herdemoğlu Halıcılık olmak üzere 2 adet esnaf ve yaklaşık 20 adet halı dokuyan aile kalmış durumda. Oysa 15 yıl öncesinde 7-8 adet halıcı esnafı bulunmaktaydı. 2006 fiyatlarıyla 300'lük bir halıyı dokuyan kişiye 250 YTL ücret ödenmektedir.

Hazırlayan: Erol Coşkun

30.01.2006
Bu haber 4343 kez okundu.

Yorum Ekleme Alanı
İsminiz :

YORUMLAR (Bu habere 20 adet yorum yazıldı)
TURİSTLERİ TACİZ ETMEZSEK ÇİN HALISI KULLANMAZSAK SEKTÖR YENİDEN CANLANIR

MST=HALICI-21.05.2007 

halıcılık hala devam edıyor merak etmeyın ben daha 20 yasındayım ama unıversıtede bu ısın ılmını ogrenıyorum kısmetse yasatmaya calısıyoruz

leyla-27.02.2007 

halıcılıı çok seviyorum

ayşegül-20.02.2007 

imdat halıcılık bitiyor biz şirket ne yapmalı dolarları kaybediyoruz.

imdat cagaloglu-11.02.2007 

ZAMANINDA BEN ÇOK HALI DOKUDUM, GEÇİMİMİ SAGLAYAN Bİ İŞİM VARDI AMA BU ARALAR GRBETDE OLDUGUM İÇİN HALI SEKTÖRÜNÜ ÇOK ÖZLEDİM :-)

FADİME-12.02.2006 

Ne yani insanımızın mecburiyetten yaptığı işten kurtulduğuna sevinmek yerıne ahlanıp vahlanmak mı gerek?İyiki hemşehrilerimizin eli iş tuttuda halıcılıktan kurtuldu insanımız.Yoksa yok pahasına çalışıp durmaya devam edileceki.Kızlarımıza cüzzi paralara yaptırdıkları el emeği göz nuru işleri bilmem kaç paralara sattılarda kaç kuruşluk yatırım yaptılar memleketımıze?

Hakan AĞAR-08.02.2006 

yazık ya bu kadar zaman halıdan ekmek yemiş insanlar var

ziTy-08.02.2006 

yunus bey sence kızılorende halı yapan varmı söylermısın erol coskun baska bi yabancı adam çekmıs kızılorende halı yapan varmı--------------------

agrı-03.02.2006 

Halıcılığın zirvede olduğu 1980-1990 yılları arasında ve ya sonrasında, halıcılıkla ilgili bir kooperatif kurulmuş olsaydı halıcılıktan elde edilen gelir bir kaç katına çıkabilirdi. Kasabamız için bir sektör olabilirdi. Fakat arada iş veren konumunda bulunanlar genç kızların, ablaların emeğini sömürdüler. Hoş kendileri de bir hayrını göremediler. Kasabamızda ki münferit çalışmaların kollektiflik arz etmesi lazım. Yoksa tüm yapılan çalışmaların sonu halıcılığın akibeti gibi olur.

g&s-02.02.2006 

Hımmm..güzel bir sanattı..keşke devam etseydi..ama şunuda düşününce biraz da seviniyorum.Acaba halkımızın eskisi kadar ek gelire veya hanımının kızlarının destegine ihtiyacımı yok..Eger halıcılıgı bu noktaya getiren buysa güzel degişimler olmuş demekdir sevindirici..Ancak buna sebep tembellikse ne kötü..Buna sebep gernç kızlarımızın İstanbulda yaşma hayalleriyse ne yazık..halı dokumayı bilerekda istanbulda yaşanırdı..Aslında eskisi kadar elişi filanda görmez olduk mu ne??? Ama şu da var bir çok genç kızın halı ögrenmeye vakti de olmuyo galiba..Son zaamnlarda bakıyorumda orta okulu bitiren bir de bakmışın evlenmiş..belki bir çogunun henüz tarak ???? (neydi o tarak vurmak mı tarak çekmekmi,her sıradan sonra yapılan şey :):)] ona bile henüz kudreti yokken ev hanımı olmuşlar..Bizede bu durumda niyeydigini düşünmek yerine kerevetine çıkmakmı kalıyor dersiniz:):):) Her ne ise.....Halıcılıga devam edenlerin kollarına kuvvet...esnaflarımıza bol kazançlar..HER halimizi mevlam kayıra.......

Düşünceli-01.02.2006 

HALICILIK NASIL CANLANIR...? Halıcılık; Kızılören İstanbul’u daha doğrusu Tahtakale’yi keşfetmeden önce, köy ekonomisinin bel kemiğini oluşturmanın yanında, vatandaşların da önemli geçim kaynakları arasında bulunuyordu. Halıcıların gayretleri ile gelişen ve bayanların bir birlerine ustalık yapması ile yayılan bu sektör, en başında sağlam temeller üzerine kurulmadığı için bugün yokolma ile karşı karşıya kalmıştır. Nihai müşteriye satıldığı fiyatın yüzde 1’i kadar bile getirisi olmayan ancak ‘hiç yoktan iyidir’ anlayışı ile bir sektör olmaya çalışan halıcılık, Tahtakale’nin keşfi ile öncelikler arasından çıkmıştır. Halıcılığın bundan sonra gelişmesi ve eski gönlerine dönmesi çok zor. Çünkü, getirisi çok az, toplum yapısı değişiyor, sanayi işçiliği keşfedilmeye başlandı, köyün tüm uğraşlarına olduğu gibi halıcılığa da Tahtakale’nin gölgesi düştü. İnsanları gelir düzeyleri arttı. Sosyal güvence ön plana çıktı ve toplumun önemli bir kemsi bir sosyal güvenlik kurumuna bağlı oldu. Bundan sonra halıcılığın gelişmesini beklemek hayal olur. Ancak, işe Kaymakamlık el atarak Halk Eğitim Aracılığı ile halıcılığı öğretirse bir çıkış yolu bulunabilir. Ardından da, Halı Fabrikaları ile görüşülür ve Kaymakamlık kontrolünde büyük firmalar adına üretim yapılırsa hem daha fazla gelir sağlanır, hem de sektör yeniden canlanır. Bir başka çıkış yolu ise, hükümetin Sosyal Riski Azaltma Projesi kapsamına alınarak desteklenebilir. Belki çok zor ama, Belediye veya kurulacak bir kooperatif sayesinde üretilen ürünler nihai kullanıcıya ulaştırılırsa o zaman sektör ayağa kalkar. Not: Halı kesme töreninin ardından halıyı halıcıya götüren küçük kardeşlerin bahşişi de artırılmalı. :)

d&g-01.02.2006 

Kasabada halıcılık,getirisi az olan bir meslek dalı olsada,uzun zaman bir çok aileye geçim kaynağı olmuştur.Genç bayanların yanında orta yaştaki bayanlarda/ bu işle uzun zaman uğraşmışlardır.Hem zamanlarını değerlendirmişler hemde aileye ekonomik katkı sağlamışlardır.Genç bayanlar bu işi istemiyerek olsada/ yinede yapmak zorunda kalmışlardır.Halıcılığın bitmesi veya azalması gibi durumların, bir çok ailenin maddi manevi kaybına neden olacaktır.Halıcılığın tekrar canlanıp,Daha iyi şekilde ekonomideki eski yerini almasını temenni ediyoruz.

sencer-01.02.2006 

bence durumu iyi olmayanları işsiz olanlar halı yapsınlar bu sayede o kişilerin durumu birazda olsa düzelir hemde halıcılık devam eder halıcılık gerçekten çokhelal olsun ıyı guzel halısı var tam çeyizlik göruntusu süper zor bir iş halı günümüzde çok az yapılıyor genellikle köylerde yapılıyor ama yapanlar çok güzel yapıyor bence halıcılığa destek ve katkı sağlanmalı ,halıcılğınönü açlımalıdırÇok güzel bir haber. Bilgilendirici, düşündürücü, nostalji dolu... (HaDrİan)emre

HaDrİan-01.02.2006 

bence durumu iyi olmayanları işsiz olanlar halı yapsınlar bu sayede o kişilerin durumu birazda olsa düzelir hemde halıcılık devam eder

seda7-31.01.2006 

halıcılık gerçekten çok zor bir iş halı günümüzde çok az yapılıyor genellikle köylerde yapılıyor ama yapanlar çok güzel yapıyor

SARI KIRMIZILI-31.01.2006 

TebriK EdiyoruM Çok GÜzEL hAlıLaR Çok GüzeL GörünTüSü war

KAMİLLANGOOO-31.01.2006 

bence halıcılığa destek ve katkı sağlanmalı ,halıcılğınönü açlımalıdır.ZAFER BUNSUZ

ZAFER-31.01.2006 

Çok güzel bir haber. Bilgilendirici, düşündürücü, nostalji dolu...

g&s-31.01.2006 

brova erol hoca haber dediğin böyle olur.

-31.01.2006 

helal olsun ıyı guzel halısı var tam çeyizlik göruntusu süper

*ay* gunes* yıldız*-31.01.2006 

1
  Şimdi Sarıgöl'e ulaşım daha kolay!
  Sosyal tesislerde iftar başlıyor
  Kızılören Futbol Turnuvası soan erdi
  Kızılören-Şeyşaban yolu açılıyor
19.11.2017 Pazar